Proces boven perfectie
Spelend leren betekent bij Swaan: het proces is belangrijker dan het resultaat. We zijn fan van proberen, stuntelen en weer opnieuw proberen: want daar leren kinderen van. Soms is het raak, soms niet. En dat vraagt eindeloos geduld, van het kind én van de pedagogisch professional.
Of ze nu buitenspelen, iets knutselen, de tafel dekken of hun boterham smeren: we geven kinderen de ruimte om te ontdekken hoe iets werkt. Waar jij soms moet doorrennen, hebben wij de rust om te wachten. Dat geeft kinderen de kick van iets zélf ontdekken.
Ik kan het zelf
Kinderen bloeien op als ze zelf keuzes mogen maken. Spelend leren geeft ze die vrijheid: verder bouwen, opnieuw proberen of een nieuw pad inslaan. Elk stapje telt, en dat geeft lef, vertrouwen en trots op zichzelf. Niet omdat iemand een compliment geeft, maar omdat ze het zelf voelen.
We begeleiden de kinderen met aandacht, zonder te sturen of te haasten. We kijken naar wat een kind laat zien en sluiten daarop aan. Geen ‘wat is het?’-vragen, maar echte interesse in het proces. Procesmatig werken zit bij ons in alles: van sporen trekken in een boekje tot helpen met het ophangen van de was. En dat het soms een kliederboel wordt? Helemaal goed. Want leren is nooit netjes, wel waardevol.
Lekker los
Kinderen spelen het liefst op hun eigen manier. Daarom zijn we fan van loose parts: spullen zonder vaste functie – zoals buizen, takken, kratjes of kurken – die alles kunnen worden. De kinderen bouwen, slepen, slopen en bedenken. Ze overleggen hoe hoog, hoe ver of hoe spannend.
Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat spelen met loose parts goed is voor de ontwikkeling van jonge kinderen. Ze leren risico’s inschatten, samenwerken en volhouden. Je herkent het vast van thuis, dat je kind langer speelt met de doos dan met het cadeau. Bij ons kan dat elke dag: eindeloos ontdekken met materialen die steeds iets nieuws worden.
In de flow
Soms zit een kind zo in het spel, dat de wereld even stilvalt. Volledig in de flow: gefocust, nieuwsgierig en vol overgave bezig. Dat kan bij een hut van buizen, een tekening of gewoon buiten in de zandbak. Juist dan leren ze het meest, omdat ze zelf de regie hebben in hun spel.
En wij begeleiden dit spel bewust op afstand. We kijken, wachten en vertrouwen. Want juist als je even niets doet, gebeurt er van alles. Pas als een kind dat zetje nodig heeft, voegen we iets toe – precies genoeg om verder te komen.
Spelen met sporen
We houden niet van ‘mooi’ of ‘af’, maar van ontdekken, proberen en groeien. Daarom werken we op het kinderdagverblijf met sporenboekjes en op de bso met recycleboeken. In beide verzamelen kinderen hun eigen sporen: krasjes, lijnen, vormen. Soms met stift, soms met waterverf, soms met zand of takjes. Het hoeft niks te worden. Het mag gewoon ontstaan.
Op het kinderdagverblijf werken we met losse A6-kaartjes die samen het sporenboekje vormen. De kleine kaartjes zijn precies goed voor kleine handjes. Op de bso kiezen kinderen een oud boek met harde kaft – vaak een rommelmarktschat – en tekenen rechtstreeks op de bladzijden. Zo ontstaat er in de loop der tijd een persoonlijk kunstwerk.
De boekjes hangen of staan zichtbaar in de groep, klaar om erbij gepakt te worden. Kinderen kiezen zelf wanneer ze ermee aan de slag gaan. Wij begeleiden met aandacht én met terughoudendheid. Geen ‘wat is het?’ maar ‘waar begon je?’ of ‘wat dacht je toen je dit maakte?’.
Het resultaat? Een boek vol sporen van groei. En als het vol is, mag het mee naar huis. Als klein kunstwerk én groot ontwikkelspoor.